Romy Haag is een cliché met een knipoog. In haar kleedkamer zit ze tussen de extravagante jurken, boa's en pruiken die haar beroemd hebben gemaakt. Het is pauze. Ze stift haar lippen nog wat roder, noemt de interviewer 'darling' en vertelt met Duits accent waarom ze 25 jaar geleden naar Berlijn kwam: 'Ik heb me verliefd in een Berlijner'.
Romy Haag groeide op als jongetje in Den Haag. Maar in Berlijn staat ze bekend als 'varieté-vamp'. In de society-rubrieken van de lokale kranten wordt ze gevierd als de 'Garbo van de subcultuur'. De Nederlandse transseksueel met de verleidelijke kattenogen en doorrookte stem is sinds kort terug op de bühne met Cabaret Berlin: een speciale show voor de politici en ambtenaren die deze zomer van het provinciale Bonn naar de hoofdstad verhuizen.
Het beeld dat Haag van Berlijn schetst, laat zich raden: politie-agenten met een string onder hun uniform, travestieten in gewaagde jurken en zijzelf in het middelpunt als de stralende diva. 'Deze stad is gevaar, ze zet je af als een hoer', zingt ze in het openingsnummer. Alles in Berlijn draait om 'seks, seks, seks', waarschuwt de 48-jarige Haag in het programmaboekje, en ze meent het. 'Zelfs ik ben soms sprakeloos als ik zie wat hier 's nachts gebeurt,' zegt ze in de pauze.
In de zaal zitten uiteraard geen nieuwkomers uit Bonn, maar een mengeling van jonge homo's en oudere echtparen. Cabaret, revue en travestie worden in Berlijn niet alleen gewaardeerd door toeristen die op zoek zijn naar de sfeer van de film Cabaret. Het genre is ook populair bij een burgerlijk lokaal publiek, dat vanavond het hardst klapt voor een bloedstollende trapeze-act.
Romy Haag spot met de Berlijnse traditie. De grappen zijn plat, clichés worden bewust uitgemolken, de Chippendale-achtige dansers playbacken onbeschaamd en soms onbeholpen. Het is camp, dus mag alles. Bijna elke act eindigt met de onthulling van weer een goddelijk lichaam.
'Dat is een tijdlang leuk om te zien, maar op zijn laatst na de pauze begint de ene lekkere kont toch op de andere te lijken', schreef de recensent van de Berliner Zeitung. Dat is wel waar. Maar het pruilende blonde serveerstertje 'fräulein Alice'(m/v) maakt veel goed. Ze zingt tussen het serveren aan de tafeltjes door een vrolijk Charleston-nummer over haar moeder, die denkt dat ze op internaat in Lausanne zit. 'Mama, je hebt geen idee/ dat ik dans bij het cabaret/ met een gewaagd decolleté.'
Romy Haags eigen optreden is als altijd charmant en zelfverzekerd. Ze heeft bij ieder nummer weer een andere creatie van pailletten, struisveren en lakleer aan, die haar beginnende buikje niet helemaal verhult. Met haar hese diepe stem lijkt ze soms bewust in het midden te willen laten of ze nu eigenlijk kan zingen of niet. Surabaya Johnnie klinkt echt mooi. Maar voor haar Brecht-chansons heeft ze enkele jaren geleden in New York dan ook een prijs gewonnen. 'Ik wil gewoon een keer plezier maken', verdedigt Romy Haag zich in haar kleedkamer tegen de slechte recensies. 'Ik wil een beetje van dat voetstuk af waar de mensen mij op hebben gezet. Iedereen beschouwt me als een diva.'
In augustus komt haar autobiografie Eine Frau und mehr uit. Dat wordt een 'Bombe', belooft Haag. Het gaat over haar jonge jaren als revue-danseres in Parijs, toen ze Onassis, de sjah van Perzië en Alain Delon leerde kennen. Maar ook over haar Haagse jeugd: 'Ik ben opgetrokken worden in een katholiek gezin en veel misbruikt worden door de koster en de priester.' Op haar veertiende liep ze van huis weg.
Toen ze in 1973 in Berlijn aankwam, gebeurde er volgens Haag niets. Binnen twee weken had de 23-jarige een eigen nachtclub geopend, 'Chez Romy', waar ze cabaret opvoerde. De club werd bezocht door beroemdheden als David Bowie, Mick Jagger en Freddie Mercury. Uit die tijd stamt Haags reputatie als koningin van het Berlijnse nachtleven.
Begin jaren '80 werd ze door een operatie helemaal vrouw, en startte ze een carrière als disco- en new wave-zangeres. Heel Duitsland leerde haar kennen door haar televisieshow Hexenkessel.
In Nederland heeft ze nooit beroemd willen worden. Ze vindt haar openlijke transseksualiteit niet leuk voor haar ouders in Den Haag, die ze zo'n vijf keer per jaar bezoekt. Ook steekt het dat na een optreden bij de VPRO enkele jaren geleden een Nederlandse krant, ze meent de Volkskrant, schreef: 'Stuur dat moffenwijf terug naar Duitsland'.
Een leuke bijkomstigheid van Cabaret Berlin is de locatie: Het Tränenpalast is de hal van de vroegere grensovergang tussen Oost-en West-Berlijn bij station Friedrichstrasse. De bordjes met 'Grenzübergang' hangen er nog, in de wisselloketten voor Westerse valuta is nu de bar gevestigd.
Haag heeft de zaal omgebouwd tot een barokke nachtclub met travestiete serveersters, maar is zich bewust van de geschiedenis. 'Het is voor mij heel bijzonder hier op te treden. Mijn platen waren verboden in de DDR.' Ze is een keer met Udo Lindenberg het land uitgezet toen ze stiekem naar Oost-Berlijn waren gegaan. 'Dan werd je door deze hal gevoerd.'
Even later stroomt het publiek naar buiten, het herenigde Berlijn in. Romy Haag gaat eten met de troupe. Een bonte verzameling travestieten wringt zich in het rijtje auto's voor de artiesteningang. Haar toeschouwers heeft de diva 'een slapeloze nacht' toegewenst.
Bron: Volkskrant, 5 mei 1999
Door: Philippe Remarque
