Caïro- Egyptische artsen eisen een nieuwe wet, die bepaalt hoe in de toekomst moet worden omgegaan met mensen die een geslachtsverandering willen ondergaan. Aanleiding hiertoe is de controverse rond een 24-jarige student medicijnen die zich tot vrouw liet 'ombouwen' en zich nu Sali Mohammed Abdullah noemt.

Met deze geruchtmakende zaak wordt een gebied betreden waar de islamitische leer en de moderne wetenschap elkaar bestrijden. Volgens de vooraanstaande psychiater dr. Ahmed Okasha betekent het ook een onzekere toekomst voor de circa 2500 mannen en 500 vrouwen die een dergelijke operatie willen ondergaan, omdat ze in ernstige psychologische problemen verkeren vanwege hun seksuele geaardheid. Lange tijd was het in Egypte onmogelijk in het openbaar over seks te discussiëren. Die hindernis is inmiddels genomen, maar over geslachtsveranderingen is het laatste woord bepaald nog niet gesproken.

Vanaf het moment dat Sayed Sali werd, kreeg ze met een reeks problemen te kampen die haar tot wanhoop dreef. Gekleed in een gebloemde pantalon en een blauwe trui verklaarde ze onlangs tegenover verslaggevers: "Mijn leven is volledig tot stilstand gekomen. Al mijn rechten als mens worden me ontnomen. Als het zo doorgaat, zal ik gedwongen zijn het land te verlaten."

Al-Azhar, het islamitische instituut in Cairo dat de medische opleiding verzorgt, gaf haar te kennen dat ze haar studie niet mocht voortzetten. Even later ontving ze een oproep van het leger voor het vervullen van de militaire dienstplicht, die voor mannen verplicht is en voor vrouwen niet.

Dr. Ezzat Gibraiel werd zeven jaar geleden door 'Sali' geconsulteerd, toen hij zich geen raad meer wist met zijn voortdurend toenemende vrouwelijke gevoelens. Hij ging uiteindelijk akkoord met het uitvoeren van een geslachtsoperatie. Als gevolg daarvan werd Gibraiel door de Unie van Artsen uit zijn ambt gezet, omdat, zo werd er geoordeeld, er geen reden was om de operatie uit te voeren.

"De operatie was een grove schending van de religieuze waarden, van tradities die zowel door de Egyptische samenleving en islamitische samenleving zijn geaccepteerd als in de medische ethiek.", liet dr. Salem Negm, vice-voorzitter van de Unie weten.

Terwijl de discussie aan stootkracht won, voerden religieuze geleerden aan dat de medische praktijken in Egypte zich dienden te conformeren aan de beginselen van de islamitische leer. "Dergelijke operaties mogen niet zomaar worden uitgevoerd, omdat een persoon dat toevallig wil. Er moet een duidelijke fysieke rechtvaardiging zijn.", luidde het van officiële zijde.

Deze standpunten hebben een ernstige verdeeldheid veroorzaakt onder de artsen en psychiaters in Egypte. Het is echter niet de eerste keer dat de moderne wetenschap in conflict komt met de heersende moraal in Egypte. De afgelopen jaren heeft de vanouds tolerante Egyptische gemeenschap zich in toenemende mate ontvankelijk getoond voor de beperkingen van de islamitische wet.

Een chirurg, die protesteerde tegen de operatie, schreef aan de Unie van Artsen dat een serie medische ingrepen van Sali nog geen vrouw maakt. Andere tegenstanders waren van mening dat volgens de islamitische leer een geslachtsoperatie alleen toelaatbaar was als de betrokken persoon verborgen mannelijke of vrouwelijke geslachtsorganen had, zodat een medische ingreep noodzakelijk zou zijn.

"Als Sali was geboren met de geslachtsorganen van beide seksen, dan zou een operatie wel aanvaardbaar zijn geweest", legde Negm uit. Gabraiel voerde op zijn beurt aan, dat zijn patiënt weliswaar lichamelijk een man was, maar psychologisch een vrouw. Ze kon zich niet anders dan als een vrouw gedragen omdat ze geboren was met vrouwelijke hersenen. "Degenen die mij vooroordelen weten niet hoe mensen zoals Sali lijden, hoe ze gekweld worden", benadrukte hij. "Sali was ziek. Ze had een hekel aan haar seksuele geaardheid. Ze had zelfmoord kunnen plegen. Ik vond het mijn plicht om haar te helpen."

Bron: Zwolsche Courant, 30 december 1988

Terug naar index