Simone Schuurman is een gelukkige vrouw van middelbare leeftijd. Dankzij een geslachtsoperatie. Ze kwam ter wereld als jongetje en was daar allesbehalve gelukkig mee. Het relaas van een ex-transseksueel.

'Gewoon transseksueel' luidde de diagnose van het genderteam van het VU-ziekenhuis in Amsterdam. Simone Schuurman uit Lekkum glimlacht als ze aan die woorden terugdenkt. "Voor het eerst in mijn leven hoorde ik dat er niets mis met me was."

Sinds vijf jaar heet ze Simone, maar 64 jaar geleden kwam ze als Simon in het rooms-katholieke Slagharen ter wereld. Hij was anders dan andere jongetjes van zijn leeftijd. Hij wilde graag met poppen spelen, maar dat mocht niet van zijn ouders.

Simon moest zich gedragen als andere jongens. Jong als hij was, wist hij dat hem niets anders restte. Het was het begin van twee werelden, die van realiteit en fantasie. In zijn dromen kon hij ongestoord een meisje zijn, met mooie kleren en tutspulletjes.

In het dagelijks leven gedroeg hij zich zoals van hem werd verwacht. Stiekem trok Simon geregeld kleren van zijn zus aan. Toen zijn moeder hem op heterdaad betrapte, moest hij zijn "zondige gedrag" onmiddellijk opbiechten bij de pastoor.

Op zijn achttiende vertelde hij zijn huisarts dat hij zich niet prettig voelde in een mannenlichaam. De dokter verzekerde hem dat die gevoelens wel over zouden gaan als hij getrouwd was. "Een enorme steun dus," zegt ze cynisch.

Simon had zijn hoop nu gevestigd op militaire dienst. Daar zouden ze wel een kerel van hem maken, dacht hij. De keuringsarts ontdekte echter suikerziekte bij hem en keurde Simon af. Hij wilde het liefst dood. De kans een echte vent te worden, was vervlogen. Als een kameleon ging hij verder met zijn leven. Kreeg vriendinnetjes, omdat dat zo hoorde en trouwde uiteindelijk.

Met zijn vrouw was hij "niet ongelukkig". Ze wist niets van zijn tweede leven". Toen ze zwanger werd, raakte Simon in een crisis. Ik had in verwachting moeten zijn, niet zij." Simone huilt, zich er over verbazend dat dit na 39 jaar nog heftige emoties oproept.

Als zijn echtgenote eens een avondje uit was, trok hij haar kleren aan. Ik lette goed op hoe de jurken in de kast hingen, dan kon ik ze onopvallend terughangen." Hij voelde zich schuldig over "zijn geheim", waar zij, zijn grote maatje, niets vanaf wist. Ik ben laf geweest. Ik was bang voor de consequenties van een coming out. Het zou me mijn huwelijk en aanzien kosten."

Met het opgroeien van hun dochter en zoon slonken de kansen voor zijn verkleedpartijen. Ze gingen later naar bed, zodat er voor het Simone zijn weinig tijd overbleef. Simon stortte in en greep naar de fles. Om zijn alcoholverslaving te overwinnen, nam hij zijn intrek in een afkickkliniek. Ondertussen wilde zijn vrouw van hem scheiden. Toen hij haar van zijn gevoelens vertelde, trok ze haar voornemen in. "We gingen in therapie. Ze verkeerde in de veronderstelling dat het allemaal wel over zou gaan."

Na anderhalf jaar stopten ze met de behandeling wegens uitblijvend succes. De echtelieden spraken af dat Simon haar kleren niet mocht dragen, maar zelf wel een garderobe mocht aanschaffen. Ze wilde hem echter niet als vrouw zien. "Het was een tussenoplossing, maar in ieder geval beter dan niets."

Ondertussen was Simon zijn baan kwijtgeraakt vanwege zijn drankprobleem. Later ging hij aan de slag bij Oldelft in Delft, fabrikant van optische instrumenten. Zijn echtgenote bleef in het Noorden wonen, de kinderen waren de deur al uit en studeerden. Overdag werkte hij, 's avonds had hij alle tijd om Simone te zijn.

Hij dreigde opnieuw vast te lopen en schakelde een psycholoog in. Na een paar behandelingen verwees die hem door naar een genderkliniek, een kliniek waar je je geslacht kunt laten veranderen. Het gesprek daar was een openbaring. "Eindelijk hoorde iemand mijn relaas aan zonder mij vreemd te vinden." Simon wist dat er voor hem geen andere mogelijkheid was dan een geslachtsoperatie. Ik wilde eindelijk zijn wie ik werkelijk was." Haar ogen vullen zich met tranen. "Het betekende wel het einde van een huwelijk van 34 jaar."

Zijn vrouw accepteerde Simone niet. Ze weet zich nog geen raad met haar. "Ze viel op Simon, Simone is voor haar iemand anders. Ze vraagt zich dikwijls af of ons huwelijk wel echt was." Zijn dochter accepteerde zijn stap, al was ze bang haar vader te verliezen. Zijn zoon had het moeilijker met zijn vaders voornemen, maar steunde hem wel.

In februari 1995 was het zover. Hij kreeg drie maanden de tijd om ieder een te vertellen dat hij verder ging leven als Simone. Met lood in de schoenen stapte hij bij de voorzitter van de Raad van Bestuur van zijn werk binnen. De man toonde begrip.

Daarna vertelde hij het zijn collega's. Een enkeling was al op de hoogte. In de vestiging in Leeuwarden werd het personeel bijeen geroepen in de kantine. Simon koos voor openheid om te voorkomen dat allerlei wilde verhalen de ronde zouden doen.

Vanaf 1 juni zou hij Simone zijn. Die dag maakten zijn vrouw en kinderen kennis met haar. Ik kon zien dat ze het vreselijk vonden. Na een half uurtje werd de sfeer iets ontspannener." Zijn dochter had een broche voor haar meegenomen, die precies bij Simones ringen paste. "Dat vond ik zo lief." De nacht voordat hij voor het eerst als Simone naar het werk ging, deed hij geen oog dicht. Eenmaal voor de poort wilde hij terug. "Maar ik vond dat ik het me niet meer kon permitteren in mannenkleren te verschijnen." Er volgde een kennismaking met alle afdelingen. Na twee dagen praten ging hij aan de slag. Ook al oogde hij als een vrouw, hij had nog een mannenstem. Ondertussen kreeg Simon hormonen toegediend. Zijn haargroei verminderde, hij kreeg borsten en een ronder figuur. Leven als Simone beviel prima. Ik hoefde niet langer toneel te spelen. Ik kon zijn wie ik wilde zijn." Elke week bezocht hij het genderteam in Amsterdam. De hormonale verandering van man tot vrouw was niet te beschrijven. " Als man was ik rationeel, maar nu speelden emoties veel heftiger op. Ik beleefde ups en downs sterker."

Ze moest een jaar "stagelopen als vrouw". "Van mij had dat veel korter mogen duren, want ik was er geestelijk al lang klaar voor." Toen volgde de operatie, waarbij het mannelijk geslachtsdeel werd verwijderd. Toen ze bijkwam, voelde ze zich - ondanks de zware operatie "intens gelukkig". Zijn - inmiddels ex - vrouw en dochter kwamen meteen langs. Ik vond het heel bijzonder dat mijn ex mee kwam." Voor haar was Simons operatie verworden tot een bijzaak. Een jaar eerder was hun zoon vermist geraakt tijdens een vakantie in Spanje. Prioriteit was te ontdekken wat er met hem was gebeurd. De overgang van Simon naar Simone kwam op de tweede plaats. Maanden later werd het stoffelijk overschot van hun zoon in de bergen gevonden. Hij was verongelukt.

Simone toont een schilderij dat vriendin Marga Kramer, voor haar heeft gemaakt. Het stelt haar leven voor. De zijkanten zijn donker van kleur, in het midden van het tweeluik gloort licht. "Dat beeldt mijn toestand rond de operatie uit. Het donker aan de linkerkant is mijn jeugd, rechts staat voor de ouderdom. De lichte streep is letterlijk een lichtpunt, omdat ik nu eindelijk vrouw ben."

Op de tafel staat een bos bloemen. Op een kaartje schrijft de afzender dat die haar sterkte wenst. Ze kreeg de ruiker ter gelegenheid van haar zoons verjaardag. Dan komt het gezin altijd even bij elkaar, net als op de dag van zijn vermissing. Het verdriet om hem is nog altijd groot.

Dan toont Simone een pasfoto van een kalende man met een brede kaak. Het is Simon. "Als ik Simon was gebleven, had ik niet meer geleefd. Een mens moet kunnen zijn wie hij is en dat kon ik lange tijd niet Ze is gelukkig als Simone. In die hoedanigheid leerde ze haar huidige vriend kennen.

"We zijn langzaam naar elkaar toe gegroeid." Als Simon had ze nooit relaties met mannen. Ik voelde me er wel eens toe aangetrokken, maar deed niets met die gevoelens. Ik ben mijn vrouw altijd trouw geweest." Volgens Simone is het voor haar ex moeilijk te zeggen of hun huwelijk nu zo anders was door Simones transseksualiteit. "Geen huwelijk is gelijk. Relaties zijn niet met elkaar te vergelijken. Ze wist niet hoe andere mannen zich in het huwelijk gedroegen."

Volgend jaar wordt ze 65 en is ze "Altijd Onder Weg", dan krijgt ze aow. Simone gaat er vanuit dat ze honderd wordt. Ik heb recht om de schade in te halen. Ik wil eindelijk helemaal gelukkig zijn."

Bron:  Leeuwarder Courant, 9 juni 2001
Door: Wietske Koen

Terug naar index