In het tv-programma Vinger aan de Pols kwam in September 2002 het onderwerp genderdysforie bij jonge kinderen aan bod. In die aflevering was Nicole Roukema een van de jonge gasten. Zij liet zien hoe ze op haar school haar transitie uitlegde aan de andere kinderen. Dit is de tekst van haar spreekbeurt.

Genderdysforie

Wat is genderdysforie? Genderdysfore jongens willen liever een meisje zijn en gaan zich daar ook naar gedragen. En andersom, meisjes die liever een jongen willen zijn. Zo'n jongen ben ik ook: ik speel met barbies en dergelijke, en ik heb veel sieraden om. Toen ik ongeveer drie jaar was, deed ik al dingen die jongens niet doen; ik deed speldjes in mijn korte haar en klipoorbellen in, armbandjes om en rokken aan. Ik speelde ook graag met mijn zus haar barbies.

Gewone jongens zouden het vreselijk vinden om met barbies te spelen: die zouden legertje gaan spelen of met lego-cowboys. Ik heb ook lego, maar dan heksen en prinsessen. Ook speel ik graag met meisjes en anders alleen. Jongens houden van sporten zoals voetbal, dat hoef je mij niet aan te praten.

Altijd als ik op school moest trakteren met mijn verjaardag, moest ik vertellen wat ik gekregen had. Dan kreeg ik altijd iets wat ik kon vertellen, zoals een boek of een spel. Maar dan kreeg ik ook wel eens een barbie en dat durfde ik niet te vertellen. Ook werd ik wel uitgescholden voor meisje omdat ik zo'n hoge stem had, maar verder wisten ze niks. En nou kan ik dingen doen die ik leuk vind en niet die van een ander!

Nicole tijdens gymles

We zagen op tv dat er later op de avond een programma over een jongen zou komen en die jongen verkleedde zich als meisje en speelde met barbies. Dat kwam ons bekend voor! Dus mijn ouders keken naar Willem: toen kwamen we erachter dat het genderdysforie was. Mijn moeder schreef een brief naar de NCRV, waarna zij het telefoonnummer kreeg van de zelfhulpgroep voor ouders van genderdysfore kinderen (lange zin, hè!). Daar raadden ze aan om naar professor Cohen in Utrecht te gaan. Van professor Cohen kregen we vragenlijsten; mijn ouders, mijn juf en ik.

Ik moest allemaal testen doen. Allereerst moest ik in een kamertje gaan zitten met spiegels erin. Aan de andere kant kon je er doorheen kijken. Daar gingen de twee assistenten van professor Cohen zitten. Er werd mij speelgoed voorgezet van een jongen en een meisje en verkleedkleren (maar daar paste ik niet in!). De assistentes keken waar ik mee speelde. Toen moest ik vragen beantwoorden en puzzeltjes maken en had ik gesprekken met professor Cohen. De uitslag was: genderdysfoor.

Ik moest bloed laten afnemen en mijn handen werd gekopieerd: dit wordt bij al die kinderen gedaan omdat ze nog steeds niet weten waarom wij dit wel hebben en andere kinderen niet. De zelfhulpgroep voor ouders heet Berdache, maar wat betekent dat? Dat betekent derde geslacht, geen man, geen vrouw, er tussen in. Dat kwam veel voor bij de Noord- en Zuid-Amerikaanse culturen.

Vorig jaar was er in mei een familiedag in Utrecht. Dan komen er genderdysfore kinderen met familie bij elkaar in een speeltuin. Dat was voor mij de eerste keer. Maikel zei dat hij mij wel even wou voorstellen. We gingen naar de huisjes waar ook kinderen waren. Daar mocht ik gelijk meespelen met Guido, Valentijn en Jamie.

In het grote gebouw waren mensen die je haar verfden en je opmaakten. Ik heb daar ook Yvette en Jerke van de tv gezien. Dan is de dag zomaar om. De volgende dag kwam ik op het idee om het op school te vertellen, maar dan wel als ik in groep acht zat.

Door die familiedag heb ik een nieuw vriendje: Jamie. Daar schreef en belde ik mee. Op een dag belde hij dat hij wel een dagje wou komen. Mijn moeder zei dat hij dan wel mocht blijven logeren, dus hij kwam. Ik ben heel blij dat ik een vriendje heb dat hetzelfde als ik heeft.

Nicole in het programma Vinger aan de Pols

Nawoord:

Zo heb ik mijn spreekbeurt in elkaar geflanst. Ik was heel zenuwachtig toen ik begon. Soms hoorde ik mijn stem trillen, maar het is heel goed gegaan. Er is ook nog steeds niets raars gebeurd. Ik heb zelfs een kaart van de klas gekregen, met erop dat ze me zullen accepteren zoals ik ben! Degenen die het nog niet weten, doen soms wel eens raar, want ik heb oorbellen en andere kleren en nagellak op.

Voordat ik de spreekbeurt heb gehouden, heeft mijn leraar het trouwens eerst aan de ouders van de kinderen verteld en daarna pas ik! Want stel dat de kinderen het thuis raar vertelden, dan begrepen de ouders er niks van!

Groetjes,
Nicole Roukema