Penny Henshaw wil voortaan met mevrouw worden aangesproken

De juridische erkenning van transseksualiteit kan het einde betekenen van allerlei irritaties en vernederingen en maakt van de transseksueel een volwaardig mens. Dat is een hele opluchting voo de mannen en vrouwen, die een zware medische ingreep hebben doorstaan omdat hun geest in het verkeerde lichaam werd geboren.

Nadat een langdurige medische behandeling van hem een haar had gemaakt, wilde Penny Henshaw ook voortaan met mevrouw worden aangesproken. Zo vroeg ze de Amro-bank om de afschrijvingen van haar rekening voortaan niet meer naar de heer P. Henshaw maar naar mevrouw P. Henshaw te sturen. Dat kon niet.

De bank wilde van Penny een uittreksel uit het geboorteregister als bewijs dat zii vrouw is. Maar daarin staat nog steeds dat zij tot het mannelijk geslacht behoort. Het werd een hooglopende ruzie met als resultaat dat Penny door de Amro-bank zonder toevoeging van heer of mevrouw wordt aangeschreven.

"Het was duidelijk pesterij van hogerhand", zegt Penny, "het baliepersoneel begreep wat er aan de hand was en sprak mij gewoon aan met mevrouw. Er kon ook geen foute indruk over mijn geslacht bestaan. Maar zelfs voor zo'n kleinigheid als de aanspreektitel moet je bewijzen hoe je lijf er uit ziet. De privacy is dan ernstig in het geding".

Penny Henshaw, een vrouwelijke transseksueel, is blij dat een grote meerderheid van de Tweede Kamer instemt met een wetswijziging die het mogelijk maakt om de geslachtsaanduiding in het geboorteregister te veranderen. Het betekent de juridische erkenning van transseksualiteit.

Transseksuelen zijn mannen of vrouwen die in het verkeerde lichaam zitten. Ze hebben de onwrikbare overtuiging tot het andere geslacht te behoren dan dat waarvan ze de uiterlijke kenmerken hebben. Medisch kan zeker voor vrouwelijke transseksuelen een heel bevredigende oplossing voor hun probleem worden gevonden. Voor transseksuele mannen is ook een aanzienlijke verandering van het lichaam te bereiken. Alleen het scheppen van een penis is nog niet goed gelukt. Het aantal transseksuelen in Nederland wordt geschat op een kleine duizend. Jaarlijks worden ongeveer vijftig operaties uitgevoerd.

Ingreep

Penny Henshaw, nu 34 jaar, begon vanaf haar elfde al over een operatie na te denken, nadat ze had gelezen dat zo iets mogelijk was. "Ik wilde altijd al een meisje zijn. Je bent geen succes als jongen. Een man is trots op zijn lijf. Dat was ik niet. Als ik in de spiegel keek en ik zag mijn piemel, dacht ik: dat hoort niet bij mij. Het hing er maar".

Dag en nacht was ze er mee bezig. Lange tijd had ze het idee homoseksueel te zijn. Toen ze daar later met homo-vrienden over sprak bleek dat homo's helemaal geen vrouw willen zijn. Ze hoopte dat haar gevoel haar eens zou verlaten. Dat gebeurde niet. In 1981 begon Penny aan de medische ingreep die het lichaam aan de geest moest aanpassen. Na uitvoerige gesprekken met een psycholoog en een psychiater werd haar transseksualiteit erkend Om de eerste veranderingen meer tot borstvorming, een zachtere huid, vermindering van lichaamsbeharing en van het aantal erecties. Vooral met het laatste effect was Penny erg gelukkig.

Tegelijkertijd begon ze aan een langdurige en zeer pijnlijke serie van elektrische behandelingen om de baardgroei tegen te gaan. Een logopediste leerde haar de stem anders te gebruiken en een fysiotherapeut paste haar lichaamshouding aan. Ter afronding volgde een plastische operatie, waarbij de penis en testikels werden verwijderd. Daarvoor in de plaats kwam een vagina. Ze zal haar verdere leven hormonen moeten slikken.

Beter beeld

In 1983 zag Penny er uit zoals ze altijd al vond dat ze eruit had horen te zien. Ze is trots op zich zelf en op de wijze waarop ze zich kleedt. Een vreemde zal haar nooit voor een verklede mah aanzien. Bij het bedrijf waar ze als secretaresse werkt, twijfelt niemand aan haar geslacht. Ze is ook in staat een bevredigend seksleven te leiden.

"Je klopt met jezelf. Ik kan me haast niet meer voorstellen hoe ik er vroeger uitzag. Ik heb nu een veel beter zelfbeeld. En ik ben vooral gelukkig omdat mijn omgeving mij ' accepteert als vrouw".

Erg nadrukkelijk wil ze niet meer met haar neus op haar voormalige identiteit worden gedrukt. Daarom vertelt ze niet hoe haar jongensnaam was. Foto's van vroeger vervullen haar met walging. En hoewel ze secretaris is van de landelijke contactgroep Travestie en transseksualiteit van de NVSH, stelt ze zich liever voor als secretaresse of als secretariaatvoerster.

Er gaan dagen voorbij dat ze er niet bij stil hoeft te staan dat ze ooit van het mannelijk geslacht was. Alleen als er weer iets juridisch geregeld moet worden, waarbij een uittreksel van het geboorteregister noodzakelijk is, onstaan er nog problemen. Voorbeelden heeft ze te over. Toen ze nog werkloos was, kreeg ze bij de sociale dienst, die ook met die uittreksels werkt, op een gegeven moment te maken met een ambtenaar die haar vast contactpersoon verving. Hij zei tegen Penny: "Ik heb eens in je dossier gekeken, maar er staat nog dat je man bent. Kan je dat niet veranderen?".

"Hij was een en al sympathie. Maar ik kom daar voor mijn geld en heb geen zin om uitleg te geven. Ik vind het ook een aantasting van de privacy dat iedereen maar toegang tot die geboorteregisters heeft en meteen weet van je verleden".

Ze denkt dat de belastingdienst daarom consequent weigert ook de aanhef van de post te veranderen. "Op ieder belastingformulier staat de vraag om fouten in de personalia te veranderen.

Vernederend

Het lijken misschien pietluttigheden, maar voor transseksuelen betekent die onwillige bureaucratie keer op keer een vernedering. En het wordt nog pijnlijker als transseksuelen met de politie in aanraking komen. Penny: "Omdat in het register staat 'geslacht: man', hoeft bij het fouilleren geen vrouwelijke agent aanwezig te zijn. Dat heeft in Frankrijk, Engeland en West-Duitsland al tot zware vernederingen en zelfs mishandeling geleid".

Penny, nog steeds in het bezit van de Britse nationaliteit, kent in Engeland een tot gevangenisstraf veroordeelde vrouwelijke transseksueel. "Die vrouw hebben ze geïsoleerd, omdat ze niet wisten wat ze met haar aan moesten. Ze konden haar om formele redenen niet naar de vrouwengevangenis brengen. En het zou funest voor de orde zijn geweest om haar in een mannengevangenis te stoppen. Dat zou hebben geleid tot grote vrijpartijen".

In Nederland kent ze die gevallen niet. En de wetswijziging zal ze naar alle waarschijnlijk ook voorkomen. Penny zal als Britse zelf ook van de nieuwe maatregel profiteren. De Tweede Kamer heeft besloten dat de wijziging ook zal gelden voor buitenlandse transseksuelen die al meer dan drie jaar in Nederland wonen.

De termijn van drie jaar is gekozen om 'medisch toerisme' te voorkomen. Nederland is na West-Duitsland, Zweden en Italie het vierde land in Europa dat verandering van het geslacht in geboorteregisters mogelijk maakt.

Veel kritiek heeft de'woordvoerster van de NVSH niet op het wetsontwerp. Er waren eerst wel grote bezwaren omdat iedere transseksueel met een verzoek om wijziging van de geboorte-acte voor een commissie van deskundigen zou moeten verschijnen. Taak van de commissie was te onderzoeken of de aanvrager de onweerlegbare overtuiging had tot het andere geslacht te behoren en daar ook naar te kunnen teven.

Bittere ernst

De Tweede Kamer heeft hier zelf al een stokje voor gestoken. De meerderheid vond dat iemand die er een jarenlange hormoonbehandeling en een onomkeerbare chirurgische ingreep voor over heeft gehad al heeft aangetoond dat het bittere ernst is en dat het niet gaat om bijvoorbeeld ontduiking van de militaire dienstplicht. Alleen transseksuelen die net aan de behandeling zijn begonnen, zullen voor de commissie moeten verschijnen.

De enige aanmerking die Penny nu nog op het wetsontwerp heeft, is dat de geboorte-akte niet zal worden vernieuwd, maar dat er slechts een kanttekening wordt gemaakt. "Het gevaar is dat het dan alsnog tegen je kan keren. Het effect van de wijziging is dat je nu kunt trouwen, wat de mogelijkheid opent tot het adopteren van kinderen Adoptiebureaus zijn heel streng. Als die in het volledige geboorteregister kunnen zien dat er sprake is van transseksualiteit, kan de adoptie afketsen".

Penny hoopt dat de wetswijziging. snel van kracht wordt. In ieder geval nog voordat het Europees paspoort wordt ingevoerd. Op dit nieuwe document zal het geslacht vermeld staan. En dan is misschien een strijd van meer dan tien jaar die tot het wetsontwerp heeft geleid toch nog een beetje voor niets geweest.

Kamerleden hebben gevraagd nog even te wachten met de invoering van het Europees Paspoort. Maar het is nog niet zeker of daar een meerderheid in het parlement voor is. Penny vreest dat in dat geval bij de grensovergangen enorme vernederingen van transseksuelen zullen plaatsvinden.

Terug naar index