Andrea is biologe en moet om haar dissertatie af te ronden, onderzoek doen in Peru. Maar dat kan zij niet, omdat haar paspoort vermeldt dat zij man is, hoewel zij reeds zes jaar als vrouw leeft. En in Peru wemelt het van de verhalen over genitale marteling van transseksuelen door enthousiaste politieagenten.

Om haar papieren in orde te maken, moet Andrea ten minste een chemische castratie ondergaan. De Nederlandse wet stelt haar voor een bizar dilemma: toch maar aan haar lijf laten rommelen en onvruchtbaar worden, of haar dokterstitel opgeven?

Andrea is niet de enige die door de Nederlandse wet op de geslachtsregistratie in problemen gebracht wordt. Men mag pas zijn of haar officiële geslachtsvermelding veranderen als men niet meer in staat is kinderen te verwekken of te baren.

Het liefst ziet de rechter een castratie of hysterectomie alvorens men de papieren krijgt die passen bij de duurzame sociale presentatie. Verder vereist de wet dat de transseksueel voor de rechter verschijnt, waardoor de prijs van een nieuw paspoort voor een transseksueel ruim vijftienhonderd gulden bedraagt.

Vooral voor transseksuelen zoals Andrea, die liever zelf beslissen wat er met hun genitaliën gebeurt, zorgt deze regeling voor veel leed en oneigenlijke dilemma's. Deze groep wordt ook wel transgenderisten genoemd. Onderzoek van het Nisso wijst uit dat deze groep veel groter is dan de groep die wel een geslachtsoperatie ondergaat.

Maar ook als je wel een operatie wilt, moet je gedurende de twee jaar die hieraan voorafgaan bijna dagelijks je identiteit prijsgeven. Het probleem doet zich namelijk voor bij contacten met werkgevers, politieagenten, bankbedienden, verzekeringsagenten, en wie verder ook maar een identiteitspapier kan vragen. De kans op een baan en hernieuwde integratie wordt door deze wet effectief gesaboteerd.

De wetgeving is niet alleen bijzonder wreed, zij is met het recentelijke invoering van het homohuwelijk ook overbodig geworden en inconsistent met het familierecht. Bij de discussies over de Wet op de geslachtsregistratie in 1984, stelde men de geslachtsoperatie verplicht omdat men bang was dat homoseksuelen en masse hun geslachtsregistratie zouden veranderen om vervolgens te huwen. Verder werden problemen met het familierecht geconstateerd.

Met de toestemming voor het homohuwelijk zijn beide redenen vervallen en staat de vereiste van onvruchtbaarheid haaks op de nieuwe context van het familierecht. In zeventien staten in de VS is de verklaring van een psycholoog over de duurzame presentatie van de transseksueel genoeg voor de rechter en is de overheid niet geobsedeerd door de inhoud van het onderbroekje van de transseksueel.

Het zou de Tweede Kamer sieren als zij snel een einde maakt aan dit laatste staartje discriminatie op basis van geslacht.


Bron: Parool, 20 oktober 2000
Door: Arianne van der Ven

Terug naar index